Πώς να θέσουμε όρια στα παιδιά… Η ειδικός δίνει όλες τις απαντήσεις!

Flower photo created by freepik - www.freepik.com

Ακούγοντας τη λέξη όρια, οι σκέψεις που μας έρχονται στο μυαλό είναι συνήθως, απαγόρευση, μη ικανοποίηση επιθυμιών. Για πολλούς γονείς η επιχείρηση «όρια» φαντάζει βουνό ή αναρωτιούνται αν θα απογοητεύσουν τα παιδιά και αν θα φανούν κακοί στα μάτια τους. Το μόνο σίγουρο είναι πως δεν είναι εύκολη υπόθεση.

Τα παιδιά χαρακτηρίζονται από έντονο συναισθηματισμό, αυθορμητισμό και έντονη ανάγκη για ικανοποίηση τω αναγκών τους. Μάλιστα μπορούν να γίνουν αρκετά δημιουργικά μέχρι να βρουν τον τρόπο ώστε να περάσει το δικό τους, από τα νάζια μέχρι το πείσμα, τις φωνές και τις κατηγορίες του τύπου «είσαι η χειρότερη μαμά/μπαμπάς».

Η οριοθέτηση δεν είναι εύκολο εγχείρημα
Χρειάζεται σταθερότητα, επιμονή και επιμονή και να είστε συνειδητοποιημένοι για τη ευθύνη που κουβαλά ο ρόλος του γονιού, όταν προσπαθείτε να θέσετε όρια. Αρκετοί γονείς με ανασφάλειες και ενοχές προσπαθώντας να αποδείξουν το πόσο καλοί γονείς είναι, άθελα τους πέφτουν στην παγίδα να υπερπροστατεύουν τα παιδιά ή να γίνονται «υπηρέτες» των απαιτήσεων τους. Παρόλο που η πρόθεση τους είναι καλή, εντούτοις δεν αφήνουν τα παιδιά να αναλάβουν τις ευθύνες τους.

Γιατί είναι σημαντικά τα όρια;
Με την οριοθέτηση το παιδί μαθαίνει να υποχωρεί, να εκτιμά, να συμβιβάζεται, να προσαρμόζεται στους περιορισμούς που απαιτούν τα διάφορα πλαίσια γύρω του όπως είναι οι κανόνες της οικογένειας, η ένταξη στο σχολείο και τις διάφορες κοινωνικές ομάδες, ώστε μεγαλώνοντας να γίνει ένα υπεύθυνο άτομο το οποίο θα ανταποκρίνεται και θα συμμορφώνεται στους κανόνες της κοινωνίας. Επίσης, το βοηθά να διαμορφώσει την ταυτότητα του, να κτίσει την αυτοπεποίθηση του, να αισθάνεται ασφάλεια, και να αλληλοεπιδρά ισότιμα με τους γύρω του. Τα όρια χρειάζεται να μπουν από νωρίς ώστε τα παιδιά να μάθουν τι είναι επιτρεπτό και τι όχι ανάλογα με το αναπτυξιακό επίπεδο στο οποίο βρίσκονται.

Τι πρέπει να ξέρω για σωστή οριοθέτηση
Οι ενοχές δεν χωράνε στο εγχείρημα οριοθέτηση. Το παιδί χρειάζεται τα όρια και θα ασκήσει πίεση και θα δοκιμάσει τα όρια σας μέχρι να πετύχει αυτό που θέλει. Αυτό που πρέπει να θυμάστε είναι ότι χρειάζεται συνέπεια, σταθερότητα και επιμονή. Η στάση σας να είναι σταθερή. Να είστε αποφασιστικοί αλλά ταυτόχρονα ήρεμοι. Φροντίστε και οι δύο γονείς να ακολουθείτε την ίδια γραμμή και να απαιτείτε τα ίδια πράγματα από το παιδί. Φροντίστε όμως οι κανόνες που θα θέσετε να είναι αντίστοιχοι του αναπτυξιακού επιπέδου και του χαρακτήρα του παιδιού.

Όσα όρια και κανόνες κι’ αν θέσετε, αν εσείς οι ίδιοι δεν τα τηρείτε μην περιμένετε να τα τηρήσει το παιδί. Τα παιδιά πιο εύκολα θα μάθουν κάτι όταν έχουν κάποιο πρότυπο να μιμηθούν παρά όταν απλά ακούνε ότι πρέπει να κάνουν κάτι.

Must Read!

  • Από την ηλικία των 3 ετών και άνω, εξηγήστε στο παιδί τον λόγο που η εκάστοτε συμπεριφορά δεν είναι αποδεκτή και με ποιον τρόπο μπορεί να έβλαψε ή να ενόχλησε κάποιον άλλο αλλά και με ποιον τρόπο έθεσε τον εαυτό του σε τυχόν κίνδυνο.
  • Μην ξεχνάτε να επιβραβεύετε το παιδί για τις επιθυμητές συμπεριφορές του.
  • Προσπαθήστε να μην περνά μεγάλο χρονικό διάστημα μεταξύ της λανθασμένης συμπεριφοράς και των συνεπειών της. Προσέξτε ώστε η συνέπεια να είναι μια λογική συνέπεια της συμπεριφοράς του και όχι μια άσχετη και τυχαία τιμωρία. Επίσης, να μην περιέχει κάποιο στοιχείο κριτικής προς το παιδί. Για παράδειγμα: “Σήμερα θα συγυρίσω το δωμάτιο σου, αλλά όσο τα παιχνίδια σου βρίσκονται στο πάτωμα δεν μπορώ. Για αυτό είτε θα τα συγυρίσεις είτε θα τα πετάξω. Εσύ θα αποφασίσεις”.
  • Φροντίστε να δίνετε στα παιδιά απλόχερα την αγάπη σας και να τα αποδέχεστε άνευ όρων ώστε να μπορέσουν να δημιουργήσουν μια θετική εικόνα για τον εαυτό τους μεγαλώνοντας.
  • Επικεντρωθείτε στο να συζητήσετε, να κρίνετε και να θέσετε συνέπεια για τη συμπεριφορά του παιδιού και όχι για το ίδιο το παιδί, τον χαρακτήρα του ή το συναίσθημα που βιώνει.
  • Να θυμάστε ότι όλα τα συναισθήματα είναι επιτρεπτά και θεμιτά και αυτό που ζητάτε από το παιδί είναι να ελέγξει τον τρόπο που τα εκφράζει και να τα διαχειρίζεται καλύτερα.

 

Με τη συνεργασία της Σοφίας Κότσαπα, Κλινική Ψυχολόγος με BSc στη Ψυχολογία και ΜSc στη ψυχική υγεία παιδιού και οικογένειας και ΜSc στην Κλινική Ψυχολογία.
Στοιχεία επικοινωνίας: Facebook