Το παιδί σας κτυπά; Σίγουρα η τιμωρία δεν είναι λύση εξηγεί η Σοφία Κότσαπα

Επιτίθεται σε εσάς ή άλλα παιδιά, ουρλιάζει, ρίχνει αντικείμενα! Η κατάσταση μπορεί να σας οδηγεί στην απελπισία, όμως υπάρχει λύση και δεν είναι η τιμωρία, λέει η Κλινική Ψυχολόγος με ΜSc στην ψυχική υγεία παιδιού και οικογένειας, Σοφία Κότσαπα.

Καθώς το παιδί μεγαλώνει μπαίνει σε μία περιπέτεια επεξεργασίας του περιβάλλοντος του. Δοκιμάζει διεκδικεί, πιέζει, απαιτεί στην προσπάθεια να «περάσει το δικό του», να μάθει τα όρια του και τα δικά σας και να μπορέσει τελικά να διαμορφώσει την προσωπικότητά του. Στην ηλικία των 18 μηνών μπορεί να εμφανίσει σημάδια επιθετικής συμπεριφοράς προς εσάς ή άλλα άτομα. Αυτή η συμπεριφορά, συνήθως κορυφώνεται μέχρι την ηλικία των 2.5 χρονών. Δεν χρειάζεται, ωστόσο, να ανησυχείτε καθώς αυτή η συμπεριφορά είναι καθόλα
φυσιολογική και εκδηλώνεται με χαστούκια, δαγκωματιές ή με ρίψη αντικειμένων. Αυτές οι
ενέργειες, ενδεχομένως, να ενεργοποιήσουν τα συναισθήματα θυμού, ντροπής και απελπισίας στους γονείς.

Γιατί εκδηλώνει αυτή τη συμπεριφορά;
Καλό θα ήταν να προσπαθήσετε να ανακαλύψετε την αιτία πίσω από τη συμπεριφορά του παιδιού σας. Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που θα μπορούσαν να αποτελέσουν την αιτία
εκδήλωσης επιθετικής συμπεριφοράς στα παιδιά. Ορισμένα γίνονται πιο ιδιότροπα και πιο επιθετικά όταν είναι κουρασμένα, όταν νυστάζουν ή πεινούν ή όταν δεν αισθάνονται καλά. Άλλα παιδιά το κάνουν για να κερδίσουν την προσοχή σας ή επειδή πιστεύουν πως έτσι θα περάσει το δικό τους. Άλλη πιθανή και πολύ κοινή αιτία είναι η δυσκολία τους να διαχειριστούν τα αρνητικά τους συναισθήματα όπως ο θυμός, η στεναχώρια, η ματαίωση, ο
φόβος. Επιπλέον, μπορεί να μην έχουν μάθει αρκετές ή λειτουργικές κοινωνικές δεξιότητες,
με αποτέλεσμα να μην ξέρουν πως να διεκδικήσουν αυτό που θέλουν ή να συναναστραφούν με αποδεκτούς τρόπους. Ορισμένα παιδιά είναι πιο παρορμητικά που σημαίνει ότι ενεργούν χωρίς να αντιλαμβάνονται τις συνέπειες που έχουν οι πράξεις τους.

Όποιος και αν είναι ο λόγος που κρύβεται πίσω από την επιθετική συμπεριφορά, ο τρόπος που θα το διαχειριστείτε θα είναι καθοριστικός στο κατά πόσο το παιδί σας να συνεχίσει να την εκδηλώνει.

Η τιμωρία δεν είναι λύση
Μία από τις αντιδράσεις των γονέων απέναντι σε αυτή τη συμπεριφορά του παιδιού είναι ο θυμός. Φωνάζουν και στη συνέχεια επιλέγουν να τιμωρούν το παιδί. Παρόλο που αυτή η επιλογή έχει αποτέλεσμα την δεδομένη στιγμή, δεν μαθαίνει στο παιδί πώς να εκφράσει το συναίσθημα του ή πώς να διοχετεύσει στον περίγυρό του τον θυμό. Συνεπώς  μακροπρόθεσμα, η τιμωρία δεν οδηγεί στο επιθυμητό αποτέλεσμα. Και όπως πάντα οι γονείς και συγκεκριμένα η συμπεριφορά τους θα δώσουν τη λύση στην επιθετική συμπεριφορά.

Είναι σημαντικό, λοιπόν, να λειτουργήσετε ως πρότυπο. Εάν κάθε φορά που θυμώνετε, φωνάζετε ή κτυπάτε το παιδί, είναι λογικό ότι το παιδί θα επαναλάβει αυτή τη συμπεριφορά κάθε φορά που θα είναι και το ίδιο αναστατωμένο.

Η επιθετική συμπεριφορά δεν είναι παιχνίδι!
Πολλοί γονείς, επίσης, βλέπουν την επιθετική συμπεριφορά του παιδιού με χιουμοριστική διάθεση! Πρόκειται για μια εξίσου λανθασμένη αντιμετώπιση… Φροντίστε να μην γελάσετε και μην ταυτίσετε την άσχημη συμπεριφορά με το παιχνίδι. Εάν το κάνετε αυτό, τότε ενισχύετε την συγκεκριμένη συμπεριφορά καθώς το παιδί κερδίζει με αυτόν το τρόπο την προσοχή σας και του καλλιεργείτε η λανθασμένη αντίληψη ότι εφόσον σας διασκεδάζει είναι εντάξει να κτυπά.

Τι να κάνετε!

1. Όταν δείτε το παιδί σας να κτυπά μην περιμένετε να το επαναλάβει. Σταματήστε το κρατώντας ήρεμα αλλά σταθερά τα χέρια του και εξηγώντας του ότι όταν κτυπά σας πονά και πως δεν σας αρέσει. Σε περίπτωση που κτυπά άλλα παιδιά, απομακρύνετε το με ψυχραιμία, αφήστε το να ηρεμήσει αν είναι θυμωμένο και εξηγήστε του συνοπτικά αλλά ξεκάθαρα για ποιο λόγο δεν σας αρέσει η συμπεριφορά του.

2. Σε περίπτωση που το παιδί είναι αναστατωμένο, αναγνωρίστε και αποδεχθείτε την κατάσταση στην οποία βρίσκεται τη δεδομένη στιγμή.

3. Εξηγήστε του ότι η επιθετική συμπεριφορά του δεν είναι αποδεκτή. Για να αλλάξετε οριστικά την συμπεριφορά αυτή πρέπει να διδάξετε στο παιδί εναλλακτικούς τρόπους να εκδηλώνει τα αρνητικά του συναισθήματα χωρίς να κτυπά. Θα μπορούσε να απομακρυνθεί για λίγο στο δωμάτιο του μέχρι να ηρεμήσει, να τρέξει στην αυλή για να εκτονωθεί ή να ασχοληθεί με κάτι άλλο που θα το βοηθούσε να ηρεμήσει, να κάνει ένα σχέδιο ή να εστια-
στεί σε αργές και ήρεμες αναπνοές για μερικά λεπτά.

4. Είναι πολύ σημαντικό κάθε φορά που το παιδί συμπεριφέρεται με αποδεκτούς τρόπους, αλλά και για κάθε προσπάθεια που καταβάλλει να μην αμελείτε να το επιβραβεύετε για αυτό.
Αρκετές φορές η θετική ενίσχυση έχει καλύτερα αποτελέσματα από την στέρηση προνομίων.

 

Με τη συνεργασία της Σοφίας Κότσαπα, Κλινική Ψυχολόγος με BSc στη Ψυχολογία και ΜSc στη ψυχική υγεία παιδιού και οικογένειας και ΜSc στην Κλινική Ψυχολογία.
Στοιχεία επικοινωνίας: Facebook