Λείπει ένα μάθημα από τη ζωή των παιδιών μας… Ο ελεύθερος χρόνος!

Portrait of happy schoolkid with backpack and books

Μεγαλώνοντας παιδιά, ακόμα κι αν είσαι ένας από τους πιο προοδευτικούς γονείς, δεν μπορείς παρά να κάνεις όνειρα για την ενήλικη πορεία τους, για την πνευματικότητα και τη μόρφωσή τους. Πολλοί είναι οι γονείς που πέφτουν στην παγίδα και φορτώνουν τα παιδιά με εξωσχολικές δραστηριότητες από τα πρώτα κιόλας χρόνια της μαθητικής του ζωής!

Η ανάγκη μας, ως γονείς, να δώσουμε όσο το δυνατόν περισσότερα εφόδια στα παιδιά και να αναθρέψουμε ανθρώπους πολύπλευρους κι ενδιαφέροντες, μας οδηγεί στο να γεμίσουμε ασφυκτικά το πρόγραμμά των παιδιών με κάθε είδους εξωσχολική δραστηριότητα, που θα τα κάνει πιο έξυπνα, αθλητικά, καλλιτεχνικά, μορφωμένα, δραστήρια, κοινωνικά, γλωσσομαθή ή ό,τι άλλο μπορεί κανείς να επιθυμεί.

Λέμε «ναι» στις δραστηριότητες με μέτρο!

Σε αυτό το άρθρο σκοπός μας δεν είναι να σας αποτρέψουμε από το να εντάξετε στο πρόγραμμα των παιδιών σας δραστηριότητες με βάση τα δικά τους ενδιαφέρονται αλλά πολύ περισσότερο να κατανοήσουμε (επιτέλους) όλοι μαζί πως τα φορτωμένα προγράμματα κάνουν τα παιδιά μας δυστυχισμένα!

Όπως όλα τα παιδιά στον κόσμο έτσι και τα δικά μας έχουν ανάγκη να ζήσουν τα πιο ανέμελα χρόνια της ζωής τους, να παίξουν στον κήπο, να συναναστραφούν με άλλα παιδιά σε παιδικές χαρές και να έχουν ελεύθερο χρόνο!

Σαφώς και οι εξωσχολικές δραστηριότητες συμβάλλουν σημαντικά στην ανάπτυξη των παιδιών μας και μέσα απ’ αυτές μπορούν να φωτίσουν νέες πτυχές του εαυτού τους, να ανακαλύψουν και να καλλιεργήσουν τα ταλέντα τους, να διευρύνουν τα ενδιαφέροντά τους, να κάνουν καινούριους φίλους, να αναπτύξουν τις κοινωνικές τους δεξιότητες αλλά και την αυτοπειθαρχία και την ομαδικότητα τους. Ωστόσο, η υπερφόρτωση του προγράμματός τους με δραστηριότητες και η έλλειψη ελευθέρου χρόνο φέρνει άλλα αποτελέσματα.

Κουρασμένο παιδί στο σχολείο

Μια από τις πιο αρνητικές συνέπειες που μπορεί να έχει το υπερβολικά βεβαρημένο πρόγραμμα του παιδιού, είναι η πτώση της απόδοσής του στο σχολείο. Σύμφωνα με τον κλινικό ψυχολόγο και διδάκτορα Tom Ferraro, όταν ο χρόνος του ύπνου και της μελέτης μειώνεται, είναι σχεδόν αναπόφευκτο να μειωθεί και η πρόοδος στο σχολείο. Το παιδί, μπορεί αφενός να εξαντλείται και να αδυνατεί να αποδώσει και αφετέρου, απλώς να ενδιαφέρεται περισσότερο για τις εξωσχολικές δραστηριότητες παρά για τα μαθήματά του.

Με στόχο την πρωτιά!

Φορτώνοντας το πρόγραμμα του παιδιού με δραστηριότητες, ανοίγουμε πολλά «μέτωπα και πεδία» στα οποία δραστηριοποιείται. Αυτό, όταν το μέτρο τηρείται, δεν μπορεί να είναι παρά καλό. Τι γίνεται όμως όταν το παρακάνουμε;

Τα παιδιά, και ακόμα περισσότερο, εκείνα που έχουν την τάση να είναι καλά σε όλα, ενδέχεται να μπουν σε έναν αγώνα «πρωτιάς»! Βάζοντας, λοιπόν, κόπο και χρόνο σε όσα καλούνται να ανταποκριθούν, κινδυνεύουν να καταλήξουν να μελετούν και να συμμετέχουν «επιφανειακά». Έτσι, οι μεγάλες αγάπες (π.χ. στην τέχνη/ τη μουσική κ.τ.λ) παραμελούνται και ξαφνικά χάνονται από τη ζωή του καθώς δεν μπορεί το παιδί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις τους.

Designed by Freepik

Ελεύθερος χρόνος για παιχνίδι… Το μάθημα που το λείπει

Το μόνο μάθημα που λείπει στα παιδιά μας σήμερα είναι ο ελεύθερος χρόνος. Είναι οι ώρες εκείνες που μπορεί να κάνει τη μοναδική δουλειά που είναι προορισμένο να κάνει από τη φύση του… Το παιχνίδι!

Μελέτες έχουν δείξει ότι τα παιδιά που παίζουν πολύ, συγκεντρώνονται καλύτερα στο διάβασμα, αφού η εκτόνωση λειτουργεί ενισχυτικά στην εκπαιδευτική διαδικασία. Ταυτόχρονα, το παιχνίδι τα κάνει εξυπνότερα αλλά και πιο στοχοπροσηλωμένα, δεδομένου ότι κάθε παιχνίδι έχει έναν στόχο και σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις το παιδί καλείται να βρει «λύσεις», να υπερπηδήσει εμπόδια ή/και να συνεργαστεί αποτελεσματικά για να κερδίσει. Αφαιρώντας χρόνο απ’ το παιχνίδι, λοιπόν, αφαιρούμε και πόντους απ’ την πολυπόθητη εκτόνωση αλλά και από τον πιο υγιή τρόπο ανακάλυψης του κόσμου και του εαυτού τους.

Αναγνωρίστε τις ανάγκες και τα όρια του παιδιού σας

Αναρωτιέστε πως θα καταλάβετε ότι το παιδί σας δεν αντέχει το πρόγραμμα που επιλέξατε εσείς για αυτό; Η απάντηση βρίσκεται στη συμπεριφορά του παιδιού σας! Όταν το παιδί νυστάζει περισσότερο απ’ ότι γελάει. Όταν είναι πιο συχνά κουρασμένο παρά χαρούμενο και όταν η ημέρα του μοιάζει πιο πολύ με αυτήν του ενήλικα παρά ενός παιδιού!

Το Ολλανδικό πρότυπο!

Σύμφωνα με τη UNICEF οι δέκα πρώτες χώρες που ξεχωρίζουν για τα χαρούμενα και υπεύθυνα παιδιά του είναι ευρωπαϊκές. Τα λιγότερο χαρούμενα παιδιά μεγαλώνουν στην Αιθιοπία, στο Νεπάλ και στη Νότια Κορέα. Για την έρευνα της UNICEF (του 2013) είχαν ερωτηθεί 17.000 παιδιά ηλικίας 8 ετών απ’ όλο τον κόσμο.

Την πρωτιά στη λίστα κατέχει η Ολλανδία, όπου οι γονείς φροντίζουν να δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες για να διαμορφώσουν υπεύθυνα παιδιά, με λιγότερο στρες και με περισσότερη αυτοπεποίθηση. Ποιες είναι οι συνήθειές τους; Τα παιδιά στην Ολλανδία:

  • Κοιμούνται περισσότερες ώρες
  • Δεν παίρνουν μαθήματα για το σπίτι
  • Έχουν λόγο και σε κουβέντες μεγάλων και οι μεγάλοι τα ακούν με προσοχή
  • Πηγαίνουν μόνα τους με το ποδήλατο στο σχολείο
  • Παίζουν εκτός σπιτιού χωρίς επίβλεψη
  • Δεν θα τους λείψει ποτέ κάποιο γεύμα
  • Περνούν αρκετές ώρες με τους γονείς τους
  • Μαθαίνουν να τους αρέσουν οι απλές απολαύσεις και τα μεταχειρισμένα παιχνίδια

Με τη συνεργασία της της Ιωάννας Περικλέους, Ψυχολόγος με Μεταπτυχιακό στο Εφαρμοσμένο πρόγραμμα Σχολικής Ψυχολογίας, Ψυχολόγος στο Κέντρο Εξυπηρέτησης Μεταναστών (ΚΕΜ) Πάφου, Σχολική Συνεργάτης στην Ομάδα Άμεσης Παρέμβασης για την Παραβατικότητα του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού και Συντονίστρια στο Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Γονέων ΑΕΡΟΣΤΑΤΑ.

SHARE