Έφηβος με χαμηλή αυτοεκτίμηση: Πώς πρέπει να τον βοήθήσετε;

Η εφηβεία είναι μια περίπλοκη περίοδος. Οι έντονες αλλαγές μπορούν να “ρίξουν” την αυτοεκτίμηση του εφήβου! Πώς πρέπει να το αντιμετωπίσετε;

Να ξεκινήσουμε αρχικά ορίζοντας την αυτοεκτίμηση. Πρόκειται για το πώς εμείς οι ίδιοι αντιλαμβανόμαστε την αξία του εαυτού μας, πώς εκτιμάμε τις ικανότητες, τα ταλέντα, την εμφάνιση, τα συναισθήματά μας.

Η εφηβεία είναι η περίοδος που χαρακτηρίζεται από την ανάγκη για αυτονομία και τη δημιουργία ταυτότητας.

Σε συνδυασμό με τις έντονες αλλαγές σε σωματικό αλλά και ψυχοσυναισθηματικό επίπεδο και την ανάγκη του “να ανήκει”, η χαμηλή αυτοεκτίμηση του εφήβου φαίνεται εντονότερα.

Πώς θα βοηθήσουν οι γονείς τον έφηβο;

Οι γονείς ως οι πρώτοι φροντιστές και σημαντικοί άλλοι στη ζωή του εφήβου κατέχουν ρόλο-κλειδί στη διαμόρφωση της αυταξίας του παιδιού, αφού συχνά η αυτοεκτίμηση άφορα την εσωτερίκευση της εικόνας που οι σημαντικοί άλλοι έχουν για εμάς.

Παρόλο που η εικόνα του εαυτού διαμορφώνεται στα πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού, υπάρχουν τρόποι με τους οποίους ο γονιός μπορεί να βοηθήσει στην εδραίωση μιας πιο σταθερής αυτοαντίληψης στα χρόνια της εφηβείας.

1. Επικοινωνήστε με ενεργητική ακρόαση

Ακούστε το παιδί σας, κατανοήστε τα συναισθήματά του, σιγουρευτείτε ότι καταλαβαίνετε αυτό που σας λέει.

Συνήθως οι γονείς δεν ακούν, μιλούν. Δίνουν συμβουλές πιστεύοντας ότι ξέρουν καλύτερα πιο είναι το συμφέρον του παιδιού τους. Πιθανότατα ξέρετε ποιο είναι το καλύτερο αλλά ακούστε και τη δική του γνώμη.

Επίσης οι έφηβοι έχουν την τάση να δραματοποιούν τα γεγονότα. Μην μειώνετε το “δράμα” που ζουν, αλλά στηρίξτε τους.

2. Δημιουργήστε κλίμα ασφάλειας και αποδοχής

Είναι σημαντικό να γνωρίζει το παιδί πως είστε δίπλα του και το στηρίζετε ανεξάρτητα από τις επιδόσεις, τα λάθη και τα σωστά του.

Αν απέτυχε σε ένα διαγώνισμα εξετάστε μαζί του λόγους που πιστεύει ότι ευθύνονται και ρωτήστε εάν υπάρχει κάτι στο οποίο μπορείτε να βοηθήσετε, αντί να πείτε “Αφού δεν διάβασες καλά να πάθεις” ή “στα έλεγα εγώ”. Το γεγονός ότι είχε μια αποτυχία, δεν το κάνει αποτυχημένο.

3. Καλλιεργήστε αίσθημα προσωπικής ευθύνης και ανεξαρτησίας

Ξεκαθαρίστε ποιες είναι ευθύνες του και δώστε του χώρο να λειτουργήσει. Είναι σημαντικό για τον έφηβο να νιώθει ότι τον εμπιστεύεστε, ότι δεν αμφισβητείτε την κάθε του επιλογή.

Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι ο έφηβος θα λειτουργεί χωρίς κανόνες και συνέπειες. Τον ωθείτε να είναι ανεξάρτητος, όχι ανεξέλεγκτος.

4. Μην συγκρίνετε το παιδί σας με άλλα παιδιά

Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε ακούσει τους γονείς μας να λένε  “ο γιος της τάδε έγραψε άριστα”, “Η κόρη του τάδε θα είναι σημαιοφόρος”…

Το κάθε παιδί έχει διαφορετικά ταλέντα, ικανότητες και δυνατότητες. Επικεντρωθείτε στο ποια ανήκουν στο δικό σας παιδί και πείτε μπράβο, αντί να του υπενθυμίζετε αυτά που δεν καταφέρνει.

5. Αναγνωρίστε τα αρνητικά συναισθήματα όπως ο θυμός, ο φόβος, η απογοήτευση

Ναι ο έφηβος θα θυμώσει, θα αντιδράσει, θα απογοητευτεί… ως φυσιολογικός έφηβος. Μην το κρύβεται κάτω από το χαλί.

Το ίδιο ισχύει και για τα δικά σας συναισθήματα, π.χ. “θυμώνω όταν ή επειδή… “. Είναι σημαντικό να μάθει να αναγνωρίζει τα συναισθήματά του αλλά και να μιλάει για αυτά.

6. Δείτε τη δική σας συμπεριφορά ως γονείς και δώστε το καλό παράδειγμα.

Υπάρχει κλίμα ηρεμίας στο σπίτι; Η μαμά και ο μπαμπάς μαλώνουν; Μειώνετε ή μιλάτε άσχημα ο ένας τον άλλον; Αφιερώνετε ποιοτικό χρόνο στα παιδιά σας; Αποπνέετε σιγουριά;

Συχνά η μειωμένη αυτοεκτίμηση αντανακλά τη συμπεριφορά και τη στάση των γονέων, όχι μόνο απέναντι στο παιδί αλλά και μεταξύ τους.

Με τη συνεργασία του Δρ. Θάνου Ασκητή, Νευρολόγου-Ψυχιάτρου, Διδάκτωρα Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών, Προέδρου του Ιατρικού Κέντρου Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας & της Θέκλας Βασιλείου, Ψυχολόγου στο Ιατρικό Κέντρο Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας Δρ. Θάνου Ασκητή