Έχω θλίψη ή κατάθλιψη;

Woman photo created by dashu83 - www.freepik.com

Πολλές φορές έχουμε την τάση να συγχέουμε όρους οι οποίοι ερμηνευτικά έχουν μερικά κοινά σημεία, αλλά ταυτόχρονα έχουν και σημαντικές διαφορές που τους ξεχωρίζουν. Μία από τις περιπτώσεις αυτές αποτελεί και η χρήση των όρων θλίψη και κατάθλιψη. Η θλίψη είναι μια φυσιολογική συναισθηματική κατάσταση η οποία μπορεί να προκύψει από πολλές περιπτώσεις και αφορμές στη ζωή μας. Η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, μια απόλυση, μια επαγγελματική αποτυχία ή ένας καυγάς με το σύντροφό μας προκαλούν συναισθήματα θλίψης ή αλλιώς μελαγχολίας. Η θλίψη, λοιπόν, αφορά μια συναισθηματική κατάσταση που διαρκεί ένα συγκεκριμένο, σύντομο χρονικό διάστημα και ουσιαστικά ενισχύει το άτομο να ξεπεράσει τις δυσκολίες και να βγει πιο δυνατό και παραγωγικό από την εμπειρία που την προκάλεσε.

Από την άλλη όταν μιλάμε για κατάθλιψη, στην κλινική της εικόνα και μορφή, το άτομο αδυνατεί να ανταπεξέλθει στα συναισθήματα που βιώνει με υγιή τρόπο, καταρρακώνεται από αυτά, βυθίζεται σε απαισιόδοξες σκέψεις ματαιότητας και αυτομομφής από τις οποίες αδυνατεί να ξεφύγει. Σταδιακά απομονώνεται από το κοινωνικό περιβάλλον και τα αγαπημένα πρόσωπα, αρχίζει να κάνει απουσίες από την εργασία, παραμελεί την προσωπική του υγιεινή, δίνοντας μια εικόνα συνολικής παραίτησης από τη ζωή. Ο ύπνος διαταράσσεται και το καταθλιπτικό άτομο είτε δεν κοιμάται καθόλου και έχει διαρκώς υπερένταση, είτε, τις περισσότερες φορές κοιμάται πολλές ώρες τη μέρα, ενώ και όταν είναι ξύπνιο περνάει το χρόνο του στο κρεβάτι (κλινοφιλία). Ταυτόχρονα η όρεξη και κατά συνέπεια η διατροφή του ατόμου επηρεάζεται επίσης από την κατάθλιψη με τα καταθλιπτικά άτομα να χάνουν ή να παίρνουν βάρος σε μη φυσιολογικό ρυθμό. Ακόμα και η έκφραση ενός ατόμου με κατάθλιψη αλλάζει καθώς ο διαρκής ψυχικός πόνος που βιώνει αποτυπώνεται στο πρόσωπο του, μέσα από το ανάποδο ύψιλον που σχηματίζεται από τις άκρες του στόματος που έχουν κατεύθυνση προς τα κάτω πλέον και όχι προς τα πάνω (χαμόγελο).

Η εμφάνιση και έξαρση του κορωνοϊού από τον Δεκέμβριο του 2019 σε παγκόσμιο επίπεδο, έχει αναγκάσει πολλές χώρες να ζητούν από τους πολίτες τους, προληπτικά, να απομονώνονται στα σπίτια τους, περιορίζοντας τις μετακινήσεις αλλά και τις επαφές με άλλον κόσμο, σε μια προσπάθεια να περιοριστεί η εξάπλωση του ιού. Ωστόσο, η απομόνωση στο σπίτι, σε συνδυασμό με την επικινδυνότητα του κορωνοϊού είναι συνολικά μια δυσάρεστη εμπειρία που προκαλεί αυξημένο άγχος και φόβο σε όσους έρχονται αντιμέτωποι με αυτήν. Η απομάκρυνση από τα αγαπημένα πρόσωπα, η αίσθηση στέρησης της ελευθερίας κινήσεων, η αβεβαιότητα σχετικά με την κατάσταση της υγείας και η πλήξη μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές συναισθηματικές επιπτώσεις στο άτομο, εκ των οποίων η θλίψη και η κατάθλιψη είναι οι σημαντικότερες. Δεν είναι τυχαίο ότι πληθαίνουν οι ερευνητικές μελέτες που αποκαλύπτουν σημαντικές αυξήσεις στη χρήση αγχολυτικών, αντικαταθλιπτικών, αλλά και ναρκωτικών ουσιών από την έναρξη των lockdown. Είναι σημαντικό να αναζητείται εκτίμηση και θεραπευτική καθοδήγηση από ειδικό, εάν χρειαστεί, όταν διαπιστώνουμε ότι η ψυχική μας κατάσταση διαφοροποιείται σημαντικά και αρχίζουμε να μην μπορούμε να ανταπεξέλθουμε εξίσου καλά στην καθημερινότητά μας.