Γιατί τον Χειμώνα καταναλώνουμε τροφές υψηλής θερμιδικής αξίας;

Winter photo created by svetlanasokolova - www.freepik.com

Κατά τη διάρκεια του Χειμώνα υπάρχει η τάση να καταναλώνονται τροφές πλούσιες σε λιπαρά, ζάχαρη και αλάτι όπως η σοκολάτα, μπισκότα, πατατάκια κτλ. Αυτού του είδους οι τροφές είναι γνωστές ως “comfort food” που σχετίζονται με τη χαλάρωση του νευρικού συστήματος και τη ρύθμιση της διάθεσης. Μετά την κατανάλωση τους όμως, ακολουθεί το συναίσθημα των τύψεων αφού η ανακούφιση που προσέφερε είναι προσωρινή. Γιατί όμως η προτίμηση αυτή κυριαρχεί τον Χειμώνα;

Συννεφιασμένος καιρός
Η μειωμένη ηλιοφάνεια το Χειμώνα επηρεάζει αρνητικά τα επίπεδα σεροτονίνης, με αποτέλεσμα να αισθανόσαστε λύπη, κόπωση, και ανησυχία. Η σεροτονίνη είναι ένας νευροδιαβιβαστής που επηρεάζει τον έλεγχο της όρεξης και τα μειωμένα επίπεδα της οδηγούν σε αύξηση της επιθυμίας για πρόσληψη τροφίμων πλούσια σε υδατάνθρακες όπως είναι τα γλυκά και αρτοπαρασκευάσματα.

Κρύο
Η προδιάθεση του οργανισμού να θέλει περισσότερη ενέργεια ώστε να καταπολεμήσει το κρύο ξεκινά από τα προϊστορικά χρόνια όπου δεν υπήρχαν οι σημερινές ανέσεις που σχετίζονται με την ζεστασιά. Στην σημερινή εποχή υπάρχει η δυνατότητα την ζεστής ένδυσης και των καλοριφέρ έτσι οι επιπλέον θερμίδες που χρειάζονταν οι πρόγονοι μας δεν είναι αναγκαίες.

Μειωμένη φυσική δραστηριότητα
Το Χειμώνα πολλοί είναι αυτοί που προτιμούν το ζεστό καναπέ τους με την κουβέρτα τους από το να πάνε σε ένα γυμναστήριο ή να ασκηθούν στην εξοχή μέσα στο κρύο. Επιπλέον, δεν βοηθά το γεγονός των χειμωνιάτικων ρούχων τα οποία κρύβουν όλες τις διατροφικές παρανομίες και ατέλειες στο σώμα σας.

Αφυδάτωση
Λόγω της θερμότητας, των καλοριφέρ, των πολλών στρωμάτων από ρούχα, αλλά και στο γεγονός ότι η κατανάλωση υγρών κατά τη διάρκεια του Χειμώνα είναι συνήθως μειωμένη, το σώμα μπορεί εύκολα να αφυδατωθεί. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε υπερκατανάλωση τροφής ως αντίδραση του οργανισμού που συχνά συγχύζεται με το συναίσθημα της πείνας.

Χριστούγεννα & Πρωτοχρονιά
Τα τραπέζια, οι γιορτές, οι φιλικές επισκέψεις, οι έξοδοι και γλυκά εδέσματα είναι χαρακτηριστικά των Χριστουγέννων. Όλα αυτά συνήθως συνοδεύονται με γεύματα που περιέχουν αρκετές θερμίδες, λιπαρά, απλούς υδατάνθρακες και αλκοόλ. Έρευνες έδειξαν ότι υπάρχει η τάση να αυξάνεται το βάρος κατά μέσω όρο 2 κιλά από τα τέλη του Νοέμβρη μέχρι τις αρχές Γενάρη, που πολλές φορές είναι δύσκολο να χαθούν.

Χειμωνιάτικη κατάθλιψη
Έχετε παρατηρήσει ότι η διάθεσή σας μειώνεται κατακόρυφα κατά τους χειμερινούς μήνες; Κατά τη διάρκεια του Χειμώνα υπάρχει ένα ποσοστό ατόμων που υποφέρουν από την εποχιακή συναισθηματική διαταραχή (Seasonal Affective Disorder-SAD). Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αναζήτηση φαγητού ως ικανοποίηση. Πιο συγκεκριμένα, τα άτομα που προσπαθούν να διατηρήσουν την θετική τους διάθεσή, καταναλώνουν περισσότερα τρόφιμα με ψηλή θερμιδική αξία κατά τη διάρκεια του Χειμώνα.

Από έρευνες εκτιμάται ότι περίπου ~7% του πληθυσμού εμφανίζει αυτό το σύνδρομο με κύρια συμπτώματα τη μειωμένη διάθεση, την ανία, την κόπωση, την υπερφαγία και την αύξηση του σωματικού βάρους.

Πώς να μην «παρασυρθείτε»

  • Αυξήστε την κατανάλωση υγρών για τη μείωση της πείνας. Το νερό αυξάνει τον όγκο του στομαχιού με αποτέλεσμα να σε χορταίνει και ταυτόχρονα να σε ενυδατώνει. Οι σούπες περιλαμβάνουν 80-95% νερό, τα φρούτα και τα λαχανικά με 80-95% και τα γαλακτοκομικά με 85%. Επιπλέον, η καθημερινή κατανάλωση ζεστού τσαγιού θα βοηθήσει στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος.
  • Αυξήστε την κατανάλωση τροφών που περιέχουν τρυπτοφάνη. Η τρυπτοφάνη είναι αμινοξύ που βοηθά στη σύνθεση της σεροτονίνης, η οποία είναι εν μέρει υπεύθυνη για το αίσθημα της πείνας και της πληρότητας. Τροφές πλούσιες σε τρυπτοφάνη αποτελούν οι πρωτεϊνούχες τροφές όπως είναι το κρέας, ψάρι, όσπρια, γαλακτοκομικά, ξηροί καρποί και αυγά. Όταν συνδυάζονται με προϊόντα ολικής άλεσης βοηθούν τη μεταφορά της τρυπτοφάνης στον εγκέφαλο. Επίσης, ο ήλιος μπορεί να αποτρέψει την πτώση της σεροτονίνης και να βοηθήσει στην ενίσχυση της.
  • Τα υγιεινά λίπη βοηθούν το σώμα να απορροφήσει τις βιταμίνες Δ, Α και Ε και είναι απαραίτητα για ένα υγιές νευρικό σύστημα. Αυτό αντιστοιχεί σε καλύτερη διάθεση. Προσθέστε στην διατροφή σας τα μονοακόρεστα, και πολυακόρεστα λιπαρά. Αυτές οι τροφές είναι οι ξηροί καρποί, οι ελιές, το ελαιόλαδο, το αβοκάντο, τα ψάρια, ο λιναρόσπορος, κτλ.
  • Επιπλέον οι ξηροί καρποί και σπόροι παρέχουν μαγνήσιο το οποίο είναι μέταλλο που ηρεμεί το νευρικό σύστημα. Το ολεϊκό οξύ, επίσης, που περιέχουν βοηθά στον καλύτερο έλεγχο του αισθήματος της πείνας κατά τη διάρκεια της ημέρας.
  • Η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών αυξημένα σε βιταμίνη Γ όπως είναι το πορτοκάλι, φράουλες, ακτινίδια, ντομάτα, πιπεριές και μπρόκολο βοηθά στη σύνθεση της αδρεναλίνης, ορμόνης που παράγεται όταν έχουμε άγχος.

 

Με  τη συνεργασία της Παναγιώτας Τσόκκου-Schou, RDN, Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος